Przepisy nie nakładają obowiązku prowadzenia spraw w SOPAB. Nie ma także w przepisach ustalonej daty, od której SOPAB miałby być obligatoryjny. Obecnie dostępna jest pilotażowa wersja SOPAB.
Obecnie wnioski wygenerowane do formatu PDF za pośrednictwem eBudownictwo Wnioski mogą trafić do organu drogą tradycyjną jako wydruk w formie papierowej lub mogą zostać przesłane jako załącznik do pisma ogólnego wysłanego przez ePUAP na adres ESP. Użytkownik SOPAB może pobrać do SOPAB dane z wniosku wygenerowanego w eBudownictwo Wnioski, złożonego zarówno w formie papierowej jak i elektronicznej.
Dane dotyczące sprawy powinien wprowadzać pracownik organu. Ma on możliwość pobrania danych z wniosku wypełnionego na eBudownictwie Wnioski (np. dane inwestora, pełnomocnika, lokalizacja inwestycji, opis inwestycji). Użytkownik SOPAB może edytować pobrane dane (jeśli np. złożony wniosek na papierze, który wygenerowany został na eBudownictwie Wnioski zawierał będzie dopisane dodatkowe informacje).
Walidacja wniosków, zgłoszeń oraz zawiadomień odbywa się w systemie eBudownictwo Wnioski. SOPAB nie posiada funkcjonalności automatycznego odesłania takiego wniosku do inwestora. Wczytywanie do SOPAB danych z wniosku wygenerowanego w eBudownictwie Wnioski ma tylko ułatwić urzędnikowi pracę. Weryfikacja kompletności wniosku leży po stronie urzędnika.
SOPAB nie wprowadza zmian w zakresie sposobu składania wniosków. Jeśli złożony do urzędu wniosek zawiera kod wniosku z eBudownictwa Wnioski to użytkownik SOPAB może pobrać dane z takiego wniosku. Ma to jedynie ułatwić mu korzystanie z SOPAB (nie będzie musiał przepisywać danych). Natomiast dla urzędnika wiążący jest wniosek, który został złożony do urzędu.
W pilotażu SOPAB sprawy zakładane są w systemie EZD PUW. Następnie, sprawy są importowane do SOPAB (automatycznie lub na żądanie użytkownika). Importowane są tylko sprawy o symbolach klasyfikacyjnych z JRWA wskazanych przez organ w trakcie integracji systemu EZD PUW i SOPAB. Znak sprawy w SOPAB jest taki sam jak w EZD PUW. Odpowiednie dane w sprawie, pisma oraz inne dokumenty są synchronizowane między tymi systemami. W najbliższym czasie, synchronizacja obejmie informacje o zawieszeniu, wznowieniu i zakończeniu sprawy oraz zadekretowaniu sprawy. Przekazywanie akt do innych organów odbywa się w dotychczasowy sposób. W pilotażu nie jest dostępna przewidziana funkcjonalność udostępniania akt stronom postępowania. Taka możliwość będzie w pełnej wersji SOPAB.
Tak, pisma dodane do sprawy w EZD PUW zostaną zaimportowane do SOPAB.
W pilotażu SOPAB nie powinny być prowadzone sprawy, które nie są rejestrowane w EZD PUW. Pilotaż przygotowany jest w zakresie spraw dotyczących wniosków dostępnych na portalu eBudownictwo Wniosku, zarejestrowanych w EZD PUW.
Pisma wytworzone w systemie SOPAB są eksportowane do EZD PUW. W EZD PUW pisma mogą być przekazywane do akceptacji i podpisywane. W EZD PUW również następuje wysyłka pism. W SOPAB można dodać informacje o statusie pisma (m.in. wysłano, podpisano). W przyszłości planuje się wprowadzenie większego automatyzmu w tym zakresie. Pismo może być również utworzone w systemie EZD PUW. W takiej sytuacji, w wyniku synchronizacji pismo zostanie przekazane do SOPAB, tak by stan pism był identyczny w obu systemach.
Obecnie w SOPAB jest możliwość dodawania własnych szablonów pism lub wykorzystania podstawowych szablonów dostępnych w SOPAB. W przypadku gdy urząd korzysta z własnych szablonów pism w EZD PUW, może on nadal tworzyć pisma w EZD, które zostaną automatycznie pobrane do SOPAB. Nie jest to jednak rekomendowany sposób działania, gdyż ze względy na inną organizację pism w SOPAB (podział na pisma przychodzące, wychodzące, wewnętrzne), pisma utworzone w EZD PUW mogą nie pojawić się na właściwej liście.
W pilotażowej wersji SOPAB nie jest dostępna obsługa akceptacji, podpisywania i wysyłki pism. Czynności te są wykonywane w EZD PUW. Natomiast treść pisma można zamiennie przygotowywać w SOPAB albo EZD. W SOPAB gromadzone są szczegółowe dane dotyczące lokalizacji inwestycji, obiektów, inwestorów, projektantów, które posłużą w przyszłości do generowania raportów, prowadzenia rejestrów i ewidencji, a także generowania pism.
Obecnie SOPAB działa wyłącznie z systemem EZD PUW. Wymagana jest integracja obu systemów.
W pilotażu SOPAB dane użytkowników są pobierane z systemu EZD PUW. Można zawęzić pobieranie użytkowników do odpowiedniej komórki lub komórek organizacyjnych.
Pisma mogą być przygotowane w SOPAB (jest to rekomendowana droga). Natomiast w pilotażowej wersji SOPAB nie posiada obsługi procesu akceptacji, podpisywania oraz wysyłki korespondencji. Te funkcje zapewnia EZD PUW.
Pisma te powinny być rejestrowane w organie w dotychczasowy sposób. Jeśli zostaną one dołączone w EZD PUW do sprawy, która jest prowadzona w SOPAB to będą one widoczne jako nowe pismo przychodzące w tej sprawie (np. decyzja o pozwoleniu na użytkowanie zostanie dołączona do sprawy pozwolenia na budowę).
Wniosek papierowy musi być zarejestrowany w systemie EZD PUW, tam też zostanie założona sprawa, a następnie przypisana do odpowiedniego pracownika. Sprawa jest importowana do SOPAB, gdzie może ją prowadzić wskazany pracownik. Zmiana prowadzącego sprawy może nastąpić również w SOPAB.
W pilotażu SOPAB dokumenty podpisywane są w EZD PUW. Taki dokument jest następnie importowany do SOPAB.
W systemie EZD PUW dokumenty powiązane są jako zawartość koszulki. Pismo przewodnie posiada numer RPW oraz informacje o dacie wpływu. Dane te są importowane do SOPAB i są odpowiednio powiązane: pismo przewodnie/wniosek oraz załączniki do niego.
W pilotażu SOPAB nie ma procesu akceptacji i podpisywania dokumentów. Proces ten jest przeprowadzany w EZD PUW. Użytkownik po odrzuceniu pisma przez przełożonego może je poprawić w EZD PUW albo w SOPAB. Zmienione dokumenty będą synchronizować się automatycznie pomiędzy systemami.
Obsługa wysyłki korespondencji papierowej oraz elektronicznej odbywa się w danym organie w dotychczasowy sposób. W SOPAB nie ma obsługi wysyłki korespondencji papierowej i elektronicznej, jest ona dostępna w EZD PUW. Utworzone pismo może być wysłane w dowolny sposób, natomiast można wprowadzić w SOPAB informację jakiego sposobu komunikacji życzy sobie inwestor, pełnomocnik lub strona postępowania.
W przypadku aktualizacji danych użytkownika w EZD PUW, należy zgłosić ten fakt do GUNB. Docelowo dane te będą zaktualizowane w SOPAB.
Integracja SOPAB z RWDZ obejmuje na ten moment pierwszy krok - rejestrację wniosku. W systemie SOPAB pojawia się numer RWDZ. W celu rejestracji kolejnych danych, należy zalogować się bezpośrednio do systemu RWDZ. W docelowej wersji SOPAB, urzędnik prowadzący sprawy w SOPAB nie będzie musiał wprowadzać danych do RWDZ. Odpowiednie dane wprowadzone do SOPAB będą na bieżąco przekazane do RWDZ. Nie będzie konieczności wykonywania czynności w obu systemach.
Korzystanie z SOPAB nie zwalnia z obowiązków wynikających z ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. W pilotażu SOPAB wymagana jest integracja z systemem EZD PUW, zatem archiwizacja odbywa się w tym systemie. SOPAB nic nie zmienia w tym zakresie.
Nie przewiduje się specjalnych rozwiązań na wypadek awarii technicznej systemu SOPAB (podobnie jak w przypadku większości innych systemów teleinformatycznych wykorzystywanych przez organy administracji publicznej). W pilotażu SOPAB, podstawowe dane o sprawie będą także w systemie EZD PUW, co pozwoli w pewnym zakresie na obsługę spraw i interesantów.
Prowadząc sprawę użytkownik może wybrać z listy termin, w którym powinien rozstrzygnąć daną sprawę. Użytkownik systemu może również wskazać terminy zawieszenia czy innych powodów wstrzymania biegu sprawy, które wpływają na datę rozstrzygnięcia sprawy. SOPAB automatycznie przeliczy datę rozstrzygnięcia oraz ustawi odpowiedni status sprawy.
W ramach pilotażu, oprócz roli administratora, dostępna jest rola pracownika merytorycznego, pozwalająca na edycję spraw przypisanych dla danego pracownika oraz podgląd spraw innych pracowników.
Opis taki może być przygotowany po ukończeniu implementacji wszystkich funkcjonalności.
Instrukcja integracji EZD PUW z SOPAB została przygotowana i przekazana mailowo wszystkim organom, które zgłosiły się do pilotażu.
W momencie integracji SOPAB/EZD PUW określone zostaną przez organ rodzaje spraw pobierane do SOPAB. Przerejestrowanie znaku sprawy w EZD spowoduje, że sprawa zostanie zaimportowana do SOPAB z nowym znakiem. W przypadku zmiany symbolu komórki organizacyjnej lub rozszerzenia symbolu klasyfikacyjnego niezbędna będzie zmiana konfiguracji integracji systemu SOPAB/EZD PUW.
W sekcji Dowiedz się więcej znajdziesz filmy, które pokazują poszczególne czynności w systemie.
Na końcu tej sekcji znajdziesz także instrukcje do pobrania w formie plików PDF.
Zgodnie z art. 60b ustawy Prawo budowlane:
książkę obiektu budowlanego prowadzi się na bieżąco dla każdego:
Obowiązek prowadzenia książki obiektu budowlanego nie obejmuje:
Książka obiektu budowlanego jest dokumentem przeznaczonym do dokonywania wpisów w zakresie:
Plan sytuacyjny zawiera:
W przypadku usytuowania urządzeń przeznaczonych do odcinania instalacji od przyłączy wewnątrz obiektu budowlanego do książki obiektu budowlanego dołącza się opis pozwalający na zlokalizowanie tych urządzeń.
Do 31 grudnia 2022 r. książkę obiektu budowlanego można było prowadzić wyłącznie w postaci papierowej. Od stycznia 2023 r. książkę prowadzimy w postaci papierowej lub elektronicznej (w c-KOB), jednak dla obiektów budowlanych oddanych do użytkowania po 1 stycznia 2024 r. można prowadzić wyłącznie cyfrowe książki.
Jeżeli obiekt został oddany do użytkowania przed 1 stycznia 2024 r., ale nie posiadał dotychczas książki obiektu budowlanego, to zakłada się książkę w wersji cyfrowej.
W przypadku książek założonych przed 1 stycznia 2024 r. prowadzenie książki w wersji papierowej będzie możliwe do 31 grudnia 2031 r., co oznacza, że od 1 stycznia 2032 r. wszystkie książki muszą być prowadzone w wersji cyfrowej.
Wyjątek stanowią obiekty budowlane usytuowane w całości lub w części na terenach zamkniętych, dla których książkę można prowadzić wyłącznie w postaci papierowej.
Jeżeli książka prowadzona jest w wersji papierowej, aby prowadzić ją w wersji cyfrowej należy zamknąć książkę papierową stosownym wpisem na ostatniej stronie i kontynuować książkę w wersji cyfrowej w systemie c-KOB.
Pierwszym krokiem będzie założenie książki w c-KOB przez właściciela/zarządcę lub osobę upoważnioną do reprezentowania właściciela/zarządcy.
Przenoszenie do systemu wpisów z książek prowadzonych wcześniej w wersjach papierowych nie będzie wymagane. Książka prowadzona w wersji cyfrowej jest kontynuacją książki prowadzonej w wersji papierowej.
Niemniej zgodnie z art. 63 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany przechowywać przez okres istnienia obiektu dokumenty, o których mowa w art. 60 Prawa budowlanego, w tym dokumentację budowy.
Właściciele lub zarządcy obiektów budowlanych (WZ), osoby upoważnione do prowadzenia książek (UPK), a także osoby przeprowadzające kontrole (OPK) uzyskują dostęp do systemu poprzez zalogowanie się w c-KOB na stronie systemu c-KOB z wykorzystaniem usługi tzw. Węzła Krajowego (login.gov.pl).
Pracownicy organów nadzoru budowlanego i innych organów administracji państwowej, którzy korzystają z systemu c-KOB w ramach prowadzenia kontroli przestrzegania przepisów w zakresie utrzymania obiektów budowlanych lub do prowadzenia działań ratowniczych, otrzymują dostęp do c-KOB od Lokalnego Administratora Systemu. Lokalny Administrator Systemu uzyskuje dostęp do systemu po wypełnieniu i przesłaniu wniosku do GUNB.
Dostęp do c-KOB o charakterze czasowym może przydzielić:
Poza użytkownikami, którzy mają dostęp do książki i mogą dokonywać w niej wpisów (WZ, UPK i OPK), dostęp do danych (czasowy bądź stały) w c-KOB mają:
Użytkownicy wymienionych organów lub służb mają dostęp do danych gromadzonych w c-KOB wyłącznie jako czytelnicy.
Książkę obiektu budowlanego zakłada właściciel lub zarządca obiektu w terminie 30 dni od dnia:
Aby założyć cyfrową książkę obiektu budowlanego, należy w systemie c-KOB założyć konto użytkownika (osoby fizycznej), korzystając z przycisku Zaloguj się. Osoba fizyczna zakłada konto z wykorzystaniem usługi węzła krajowego (login.gov.pl).
Po założeniu konta, system domyślnie przydziela nowemu użytkownikowi rolę właściciela/zarządcy. Użytkownik w tej roli, którym może być faktyczny właściciel/zarządca lub osoba uprawniona do jego reprezentowania, w Rejestrze KOB zakłada książkę, klikając w przycisk Załóż KOB.
Do założenia książki potrzebne jest konto użytkownika (osoby fizycznej) w systemie c-KOB.
Na etapie zakładania książki podaje się następujące informacje:
Po wypełnieniu wszystkich wymaganych pól formularza i kliknięciu przycisku Załóż KOB, zakłada się nową książkę o unikalnym numerze.
Założenie książki obiektu budowlanego potrwa parę minut i odbywa się bez udziału organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego.
Dokumentami potwierdzającymi przysługujące prawo własności mogą być w szczególności: akt notarialny, ustawa, umowa, orzeczenie lub decyzja właściwego sądu lub organu.
Jeżeli prawo do dysponowania obiektem budowlanym wynika bezpośrednio z przepisów prawa, to w takim przypadku właściciel nie musi legitymować się dodatkowym dokumentem. Nie ma konieczności dołączania ustawy jako załącznika. Wystarczy pismo, które zawiera informacje w tym zakresie.
Potwierdzeniem przysługującego prawa własności nie będzie pozwolenie na użytkowanie, decyzja środowiskowa, decyzja o pozwoleniu na budowę dla obiektu liniowego, czy też wyciąg z KRS. Dokumenty te nie rozstrzygają o prawach rzeczowych właściciela czy też zarządcy.
Osoba działająca w imieniu właściciela/zarządcy najczęściej załącza pełnomocnictwo/upoważnienie do założenia/prowadzenia KOB. Dokument ten powinien zawierać co najmniej datę i miejsce sporządzenia, wskazanie mocodawcy i pełnomocnika wraz z danymi umożliwiającymi ich weryfikację, jak: imię i nazwisko, PESEL, adres zamieszkania, określenie przedmiotu pełnomocnictwa (jego zakres), podpis mocodawcy.
Dokument ten nie musi mieć formy dokumentu elektronicznego opatrzonego podpisem elektronicznym i nie musi być poświadczony notarialnie. Wystarczy skan lub zdjęcie oryginalnego dokumentu.
Po założeniu nowej książki w systemie c-KOB należy:
Wyznaczenia osoby upoważnionej do prowadzenia książki może dokonać właściciel lub zarządca. Właściciel/zarządca może także przyjąć taką rolę i samodzielnie prowadzić książkę.
Zmiana lub wyznaczenie osoby do prowadzenia książki jest możliwe również w późniejszym czasie, z poziomu Rejestru KOB, po kliknięciu w narzędziach danej książki w opcję Interesariusze KOB, a następnie w przycisk Dodaj interesariusza.
Po założeniu książki należy zweryfikować i w razie potrzeby uzupełnić dane (m.in. dodać obowiązkowy element, jakim jest plan sytuacyjny obiektu, o ile nie został on załączony podczas zakładania książki), a także w razie potrzeby skorygować dane.
Korekta danych wprowadzonych podczas zakładania książki możliwa jest z poziomu narzędzi książki, po wyborze opcji Dane właściciela/zarządcy i Dane o obiekcie budowlanym. Aby dokonać korekty, należy skorzystać z przycisku Koryguj dane. Poprawione dane zatwierdzamy kliknięciem przycisku Zapisz.
Po założeniu nowej książki możliwe jest dodanie uprawnień dostępowych dla innych osób. Wskazana powyżej opcja Dodaj interesariusza służy też do udzielania dostępu dla osób przeprowadzających kontrole (OPK), o których mowa w art. 62 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Może to zrobić właściciel lub zarządca lub osoba upoważniona do prowadzenia książki z poziomu Rejestru KOB, po kliknięciu w opcję Interesariusze KOB, a następnie w przycisk Dodaj interesariusza.
Wpisy w książce umieszczamy w terminie do 7 dni od dnia zaistnienia okoliczności, której wpis dotyczy. System c-KOB zawiera zabezpieczenia uniemożliwiające usunięcie oraz zmianę wprowadzonych danych. Treść wpisów korygowanych bądź anulowanych przez autora wpisu pozostaje zapisana w systemie i jest widoczna dla użytkowników.
Wpisów i aktualizacji można dokonywać wyłącznie w książkach o statusie „otwarta”.
W terminie miesiąca od dnia zakończenia rozbiórki obiektu zamykamy prowadzoną w systemie c-KOB książkę poprzez zmianę jej statusu na: „zamknięta”. Zmiana statusu jest jedną z opcji dostępnych w narzędziach danej książki.
Jeśli nie widzisz książki w Rejestrze KOB sprawdź, czy masz wybraną prawidłową rolę w zakładce w menu Wybór roli.
Dla każdej z ról mogą być dostępne inne książki w Rejestrze KOB.
Dane dotyczące właściciela/zarządcy i informacje o obiekcie budowlanym (zawartość Tablic I i II), mogą edytować interesariusze, którzy mają dostęp do książki w roli właściciel/zarządca lub osoba upoważniona do prowadzenia książki. Mogą oni również wprowadzać i korygować wpisy w Tablicach IV-VIII.
Dane w Tablicy III wprowadza i koryguje interesariusz w roli osoby przeprowadzającej kontrole.
Wpisy można korygować w terminie 30 dni od dokonania wpisu, przy czym możliwość korekty dotyczy wyłącznie wpisów dokonanych przez danego użytkownika.
Osoba przeprowadzająca kontrolę, o której mowa w art. 62 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, jest zobowiązana:
Książkę prowadzoną w systemie c-KOB zamyka osoba, która ma dostęp do tej książki w roli właściciel/zarządca. Zamknięcie książki oznacza, że obiekt budowlany fizycznie nie istnieje i nie pełni już swej funkcji (nastąpiła jego rozbiórka).
Książkę prowadzoną w systemie c-KOB zamyka się w terminie miesiąca od dnia zakończenia rozbiórki.
Po upływie 10 lat od dnia zamknięcia książki dane zgromadzone w systemie c-KOB są automatycznie usuwane, z uwzględnieniem przepisów ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.
W przypadku błędnego założenia książki, np. dla obiektu, dla którego już wcześniej została założona książka, należy zmienić status książki na „archiwalna – błędnie założona”. Opcja Zmień status KOB dostępna jest w narzędziach książki dla interesariusza w roli właściciel/zarządca i osoba uprawniona do prowadzenia książki.
W terminie miesiąca od zakończenia rozbiórki obiektu, należy zmienić status książki na „zamknięta”.
W zależności od konkretnego przypadku, niespełnianie obowiązku związanego z książką obiektu budowlanego, będzie dotyczyć właściciela, zarządcy, osoby upoważnionej do jej prowadzenia bądź osoby przeprowadzającej kontrolę obiektu.
M. in. za brak książki lub brak odpowiedniego wpisu grozi kara grzywny w wysokości do 500 zł. (zob. art. 93 pkt 9 ustawy Prawo budowlane).
Wyżej wskazana grzywna jest nakładana w drodze mandatu karnego przez uprawnionych pracowników organów nadzoru budowlanego.
Pracownicy organów nadzoru budowlanego są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w art. 93 Prawa budowlanego, na podstawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 października 2002 r. w sprawie nadania pracownikom organów nadzoru budowlanego uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego. Zgodnie z art. 96 § 1 ustawy Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, w postępowaniu mandatowym można nałożyć grzywnę w wyżej wymienionej wysokości.
Interesariuszami w cyfrowej książce obiektu budowlanego są:
Interesariusza w roli UPK dodaje interesariusz w roli właściciel/zarządca.
Interesariusza w roli OPK dodaje interesariusz w roli właściciel/zarządca lub osoba upoważniona do prowadzenia książki.
Aby do książki dodać interesariusza, należy wybrać opcję Interesariusze w narzędziach książki, a następnie Dodaj interesariusza i uzupełnić formularz, gdzie wskazujemy rolę, którą ma pełnić interesariusz, imię i nazwisko zapraszanej osoby, a w przypadku, gdy osoba ta nie ma jeszcze konta w systemie c-KOB, wpisujemy również jej adres e-mail.
W formularzu można wybrać z kalendarza termin udzielenia dostępu do książki, ale można także udzielić dostępu bezterminowego.
Po uzupełnieniu formularza należy wysłać zaproszenie, korzystając z przycisku Wyślij zaproszenie.
Termin udzielenia dostępu można później modyfikować poprzez wybranie opcji Interesariusze w narzędziach książki, a następnie opcji Ustaw dostęp czasowy.
Jeżeli zapraszany interesariusz ma zarejestrowane konto w systemie, zaproszenie do książki może przyjąć z poziomu powiadomień na swoim koncie (w szczegółach powiadomienia znajduje się link do akceptacji) lub z poziomu narzędzi danej książki, w Rejestrze KOB dostępnym dla roli, do której jest zaproszony.
Jeżeli zapraszany interesariusz nie ma jeszcze założonego konta w systemie c-KOB, zaproszenie otrzyma do skrzynki mailowej. W otrzymanej wiadomości znajdzie link do założenia konta.
Uwaga! Dane w zaproszeniu muszą być zgodne z danymi konta użytkownika (imię, nazwisko, e-mail).
Jeżeli zaproszenie dotyczy osoby przeprowadzającej kontrolę (OPK), to konieczne jest wcześniejsze dodanie uprawnień zawodowych w danych konta.
Rezygnacja z pełnionej roli jest możliwa dla interesariusza w roli UPK i OPK z poziomu narzędzi danej książki.
Interesariusz wybiera na swoim koncie właściwą rolę, a następnie w Rejestrze KOB, w narzędziach danej książki wybiera opcję Rezygnuj z roli.
Rezygnacja z pełnienia roli właściciela/zarządcy możliwa jest tylko jeśli do książki dodana jest inna osoba w tej roli.
W przypadku zmiany właściciela lub zarządcy obiektu, dotychczasowy właściciel/zarządca przekazuje nowemu właścicielowi/zarządcy książkę obiektu budowlanego w systemie c-KOB.
Przekazanie książki możliwe jest z poziomu narzędzi danej książki, poprzez wybór opcji Przekaż dostęp.
Jeżeli dotychczasowy właściciel/zarządca nie przekaże książki nowemu właścicielowi//zarządcy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na wniosek nowego właściciela/zarządcy, udziela mu dostępu do książki w systemie c-KOB.
Wpisy w książce w systemie c-KOB umieszczają użytkownicy, którzy mają dostęp do tej książki w roli:
Właściciel, zarządca lub osoba upoważniona do prowadzenia książki mogą umieszczać wpisy w zakresie:
W książce obiektu budowlanego zamieszczamy informacje o przeprowadzonych kontrolach obiektu budowlanego, o których mowa w art. 62 ust.1 ustawy Prawo budowlane.
Są to kontrole:
Wpisy o przeprowadzonych kontrolach, o których mowa w art. 62 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, mogą być wprowadzane wyłącznie przez osoby, które te kontrole przeprowadzają.
Wpis dodawany jest na Tablicy III.
Wpisy o przeprowadzonych kontrolach zawierają dane określone w art. 62a ustawy Prawo budowlane. Należą do nich:
Po wprowadzeniu wpisu o przeprowadzonej kontroli, która dotyczyła obiektu wielkopowierzchniowego, osoba przeprowadzająca kontrole widzi pytanie, czy system ma przesłać zawiadomienia o kontroli do organu nadzoru budowlanego. Można odpowiedzieć twierdząco, korzystając z przycisku Tak.
Jeżeli OPK nie skorzysta od razu po dokonaniu wpisu z tej opcji, pojawi się ona w narzędziach danej książki i zawiadomienie będzie można wysłać z tego poziomu.
System nie realizuje automatycznego powiadomienia, nawet w przypadku obiektów wielkopowierzchniowych.
Nie ma możliwości wycofania wniosku. Podobnie jak ma to miejsce we wszystkich innych procedurach wniosek, który trafia do urzędu, jest od razu podejmowany i rozpoczyna się procedura jego rozpatrzenia. Jedyną możliwością jest bezpośredni kontakt z urzędem w celu odrzucenia wniosku przez organ.
Dziennik budowy prowadzony w postaci elektronicznej może być kontynuowany tylko w postaci elektronicznej. Nie ma możliwości przejścia na wersję papierową, natomiast dopiero dokonanie przez pierwszego wpisu w dzienniku oznacza rozpoczęcie jego prowadzenia. Do tego momentu można jeszcze zmienić zdanie. Organ powinien w takiej sytuacji zmienić status dziennika na nieaktywny.
Podstawa prawna: art. 47k ust. 3 Prawa budowlanego
Potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa dołącza się do wniosku o wydanie dziennika. Jest na to miejsce w formularzu. Wcześniej zaznacza się, czy jest się zobowiązanym do dokonania takiej opłaty (np. małżonek inwestora jako pełnomocnik nie jest, a adwokat już tak).
Jeśli pełnomocnik nie dołączył potwierdzenia opłaty skarbowej, mimo że był do tego zobowiązany, to może je dosłać dowolną drogą np. mailem, przez ePUAP, nawet osobiście czy pocztą.
Opłaty skarbowej dokonuje się na rachunek urzędu gminy właściwego ze względu na siedzibę organu.
Istnieje możliwość przejścia na elektroniczna formę dziennika budowy poprzez zamknięcie papierowego dziennika budowy, czyli umieszczenie w nim odpowiedniego wpisu końcowego, informującego o zakończeniu prowadzenia dziennika w formie papierowej. Można to zrobić w dowolnym momencie w trakcie trwania budowy.
Po zamknięciu papierowego dziennika można wysłać wniosek o wydanie dziennika w EDB.
Jeśli decyzja nie jest wykonalna, należy poczekać aż stan prawny się zmieni. Organ może powiadomić o tym fakcie Inwestora na wskazany we wniosku adres e-mail.
Nie przewidujemy papierowych wniosków o rejestrację elektronicznego dziennika. W systemie jest opcja dla organu "Wprowadź DB", która została dodana jako awaryjna, gdyby były problemy z przesłanym wnioskiem drogą elektroniczną, czyli np. wniosek trafiłby nie do tego organu, do którego powinien.
Organ wydaje Inwestorowi dziennik budowy w terminie 3 dni roboczych, ale nie wcześniej niż przed dniem, w którym:
1) wykonalna stała się decyzja o:
2) inwestor nabył prawo do wykonywania robót budowlanych na podstawie zgłoszenia.
Podstawa prawna: art. 47g ust. 5 Prawa budowlanego.
Inwestor bądź pełnomocnik, po autoryzacji i uwierzytelnieniu, loguje się do aplikacji EDB. W aplikacji składa wniosek o wydanie dziennika budowy. Wydanie dziennika polega na akceptacji wniosku przez organ. Wnioskujący otrzymuje maila z informacją, że dziennik został wydany.
Wydany dziennik jest dostępny w aplikacji w zakładce „Dzienniki budowy”.
W EDB pełnomocnik dołącza dokumenty pełnomocnictwa (kopię) i potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej (też kopię) osobno w każdym wniosku o wydanie dziennika budowy w systemie. Dokumenty weryfikuje organ wydający dziennik budowy.
Lokalny Administrator Systemu występuje wyłącznie na szczeblu wojewódzkim a więc w WINB lub UW.
Tak, można taki formularz złożyć, niemniej jednak proponujemy aby LAS w urzędzie było dwóch administratorów.
Załóż konto zgodnie z instrukcją użytkownika dla pracownika organu (plik https://www.gunb.gov.pl/sites/default/files/attachment/gunb_edb_instrukcja_uzytkownika_organ_1.1.pdf
Informacja o odrzuceniu wniosku pojawia się na koncie Inwestora. Można użyć adresu mailowego inwestora i poinformować go pocztą mailową lub użyć komunikatora w systemie EDB.
Organ jest uprawniony do skorygowania wniosku w każdej sytuacji, kiedy wniosek zawiera drobne błędy, np. literówki. Chodzi o korekty czysto techniczne, np. w nazwisku, czy numerze decyzji. To narzędzie jest przeznaczona dla organu, aby był porządek w dokumentacji, aby np. ten wniosek mógł być potem odszukany w systemie. Nie ma tu żadnej podstawy prawnej. Korekta jest tylko funkcjonalnością systemu.
Organ odpowiada za wydanie dziennika budowy wtedy, gdy prawo inwestora do wykonywania robót wynika z decyzji tego organu. Dlatego w przypadku decyzji o legalizacji budowy albo o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, za wydanie dziennika odpowiada organ nadzoru budowlanego (nb). Organ administracji architektoniczno-budowalnej (aab) odpowiada za wydanie dziennika w pozostałych przepadkach: decyzji o pozwolenie na budowę, zgłoszenia robót budowlanych oraz budowy bądź przebudowy domu jednorodzinnego, a także rozbiórki.
W systemie EDB Inwestor wskazuje typ podstawy prawnej do wykonywania robót. Ten wybór determinuje, jaki organ zostanie mu wskazany [JN1] do wyboru w kolejnym kroku. Dzięki temu rozwiązaniu, wniosek o wydanie dziennika trafia zawsze do właściwego organu.
Organem właściwym do wydania dziennika jest zawsze organ pierwszej instancji, nawet jeśli uprawnienie do wykonywania robót wynika z decyzji organu drugiej instancji (postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OW 60/05).
Prowadzenie dziennika budowy jest obowiązkiem kierownika budowy. W związku z tym, obowiązek posiadania dziennika budowy dotyczy robót budowlanych, przy których wymagane jest ustanowienie kierownika budowy.
Instrukcja administratora https://www.gunb.gov.pl/sites/default/files/attachment/gunb_edb_instrukcja_administratora_1.1.pd
Prosimy o zablokowanie takiego użytkownika w sekcji Zarządzanie użytkownikami>wybieramy uzytkownika> narzędzia>Zablokuj / Odblokuj>Czy chcesz zablokować konto xxxxxxxx@xxxxxx.pl?>TAK.
Następnie przesyłamy zablokowany adres mailowy do usunięcia na adres e-budownictwo@gunb.gov.pl z opisem sytuacji dlaczego konto wymaga usunięcia.
Prosimy o wypełnienie wniosku na stronie https://www.gunb.gov.pl/formularz/wniosek-o-dostep-dla-lokalnego-administratora-systemu i oznaczenie tam, z jakiego powodu następuje rezygnacja oraz o podanie danych osoby która przejmie funkcję LAS w zamian za nas.
Tak, uprawnienia które otrzymujemy w systemie są nadawane podczas wybierania organu i są one adekwatne dla jednostki w której pracujemy.
Powiadomienia tego typu przychodzą na adres mailowy podany podczas zakładania konta.
Wyślij wniosek dostępny pod adresem: https://www.webankieta.pl/ankieta/1545975/wniosek-o-dostep-dla-lokalnego-administratora-systemu.html?lang=pl
Proszę zgłaszać problem z linkiem do restartu hasła do Lokalnych Administratorów Systemu w przypadku dalszych problemów prosimy o bezpośredni kontakt pod adresem mailowym e-budownictwo@gunb.gov.pl.
W powyższej sytuacji należy odrzucić wniosek, gdyż dziennik budowy prowadzony jest dla każdego obiektu budowlanego osobno.
Dziennik jest automatycznie udostępniany organom PINB po akceptacji wniosku przez organ AAB. Dziennik pojawia się w rejestrze właściwego terytorialnie NB natychmiast po wydaniu.
Pracownik PINB przed kontrolą i dokonaniem w nim wpisów wybiera opcję z menu narzędziowego Przypisz do mnie. Po wybraniu tej opcji potwierdza przyjęcie obowiązków, pojawia się odpowiedni wpis, a dziennik wpada na jego koncie do folderu Moje dzienniki budowy.
Jeśli ktoś zdecydował się prowadzić dziennik budowy na starych zasadach, tj. na podstawie przepisów wcześniej obowiązujących, wówczas strony dziennika przeznaczone do wpisów są podwójne - składają się na nie oryginał i kopia z perforacją umożliwiającą łatwe jej wyrywanie. Natomiast jeśli ktoś zdecydował się prowadzić dziennik budowy zgodnie z nowymi przepisami to strony dziennika muszą być ponumerowane, a dziennik budowy zabezpieczony przed zdekompletowaniem. Nie ma tutaj podziału na oryginał i kopię.
Do 27 stycznia 2024 r. mieliśmy możliwość wydania dziennika budowy zarówno na nowych zasadach (i nowym rozporządzeniu), jak i na starych zasadach (i starym rozporządzeniu). Oba te rozwiązania były zgodne z prawem.
W przypadku przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu budowy bez sprzeciwu albo wydania pozwolenia na użytkowanie właściwy organ nadzoru budowlanego w systemie EDB nadaje dziennikowi budowy status „oddany do użytkowania”.
Jak wiadomo, dziennik budowy jest jednym z podstawowych dokumentów załączanych do zawiadomienia o zakończeniu budowy i wniosku o pozwolenie na użytkowanie.
Gdy dziennik budowy prowadzony jest w postaci elektronicznej, Inwestor przekazuje organowi nadzoru budowlanego jedynie numer dziennika, dzięki któremu organ będzie mógł odszukać dziennik w systemie EDB. W takim przypadku po zakończeniu postępowania organ nie zwraca dziennika inwestorowi.
Aplikacja w wersji na komputer (tzw. aplikacja webowa) dostępna jest pod adresem: e-dziennikbudowy.gunb.gov.pl. Aplikacji nie trzeba instalować na komputerze. Do jej obsługi wystarczy przeglądarka internetowa.
Aplikacja na smartfony (tzw. aplikacja mobilna) dostępna jest w sklepach Google Play i Apple Store. Aplikacja jest darmowa i wymaga zainstalowania na telefonie.
Dziennik budowy stanowi urzędowy dokument przeznaczony do rejestrowania przebiegu robót budowanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót budowlanych, mających znaczenie przy ocenie technicznej prawidłowości wykonywania tych robót (art. 47a ust. 1 ustawy Prawo budowlane).
Elektroniczny Dziennik Budowy (EDB) jest oficjalną, rządową aplikacją do prowadzenia dziennika budowy. Aplikacja EDB umożliwia realizację wszystkich czynności wymaganych przy prowadzeniu dziennika budowy.
Strona informacyjna EDB: www.gunb.gov.pl/strona/edb
Aplikacja EDB: e-dziennikbudowy.gunb.gov.pl
Ustanowienie kierownika budowy jest wymagane w przypadku robót budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na budowę, rozbiórki objętej decyzją o pozwoleniu na rozbiórkę, robót budowlanych objętych decyzją o legalizacji budowy lub pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz w przypadku niektórych robót budowlanych wymagających zgłoszenia (art. 42 ust. 1 pkt 2).
W przypadku zwolnienia z obowiązku ustanowienia kierownika budowy, nie ma również obowiązku posiadania dziennika budowy.
Uczestnicy procesu budowlanego (inwestor, kierownik budowy i inn.) mogą założyć konto w systemie tylko po uwierzytelnieniu w usłudze Węzła Krajowego. To oznacza, że muszą korzystać z jednej z dostępnych w usłudze metod uwierzytelnienia, którą jest profil zaufany, e-Dowód bądź bankowość elektroniczna.
Pracownicy administracji państwowej otrzymują dostęp do systemu w wewnętrznym systemie nadawania loginów i haseł. Dostęp do systemu nadają Lokalni Administratorzy Systemu. Dla organów AAB administratorami są wyznaczone osoby w organie aab w Urzędach Wojewódzkich, a dla PINB -jest nim Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Inwestor, który prowadzi dziennik papierowej może wystąpić o wydanie dziennika elektronicznego w EDB. Po jego wydaniu kierownik budowy lub inwestor zamyka wpisem dziennik papierowy.
Uwaga! Dziennik budowy prowadzony w postaci elektronicznej w EDB, musi być w tej formie kontynuowany (Art. 47k. ust. 1 pkt. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane).
Zamknięcie dziennika budowy prowadzonego w postaci elektronicznej następuje przez nadanie mu w systemie EDB statusu „zamknięty”. Dokonuje tego kierownik budowy po zakończeniu robót budowlanych. W przypadku konieczności kontynuowania robót budowlanych po zamknięciu dziennika budowy w postaci elektronicznej, Inwestor może w systemie EDB ponownie nadać kierownikowi budowy uprawnienia do dokonywania wpisów.
W przypadku dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy lub złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie ponowne nadanie uprawnień przez Inwestora w systemie EDB umożliwia właściwy organ nadzoru budowlanego (poprzez zmianę statusu dziennika na „aktywny”).
Inwestor wskazuje tylko jedną decyzję we wniosku i jest nią pierwotnie nadana decyzja oraz jej data - niezależnie od tego, że poprzednia decyzja dotyczyła innego inwestora (przed przeniesieniem).
Wydanie dziennika budowy przez właściwy organ administracji publicznej należy do czynności dotyczących uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa.
Oznacza to, iż opieszałość w wydaniu dziennika budowy może być zwalczana poprzez skargę na bezczynność (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Potwierdza to wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 lutego 2021 r. (sygn. akt II SAB/Go 316/20). Podobnie przyjął WSA w Łodzi w wyroku z dnia 2 czerwca 2016 r. (sygn. akt II SAB/Łd 44/16) w odniesieniu do zwrotu dokumentacji po zakończeniu postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie lub po przyjęciu bez sprzeciwu zawiadomienia o zakończeniu budowy.
Najkorzystniejsze dla wszystkich jest prowadzenie sprawy w systemie EDB, w którym wydanie dziennika odbywa się jednym kliknięciem, a zwrot dokumentu nie jest wymagany.
Na wydanie dziennika w systemie organ ma 3 dni – tak samo jak dla wersji papierowej.
Wydanie dziennika budowy w postaci elektronicznej polega na zapewnieniu inwestorowi dostępu w systemie EDB. Odbywa się poprzez kliknięcie w ikonę „Zatwierdź” w folderze „Wnioski o wydanie dziennika budowy”.
Inwestor składając wniosek podaje swój adres e-mail, co umożliwia przesłanie mu danych, za pomocą których uzyska on dostęp do dziennika.
Dziennik budowy trafia do właściwego terytorialnie organu nadzoru budowlanego (nb) automatycznie w systemie EDB po jego wydaniu przez organ administracji architektoniczno-budowlanego (aab). Wszystkie dzienniki widoczne są w danym organie w „Rejestrze EDB”.
Pracownik przed kontrolą wybiera dziennik, którym będzie się zajmował poprzez opcję „Przypisz do mnie” z menu aplikacji, a następie potwierdza przyjęcie obowiązków. Dziennik trafia na jego koncie do zakładki „Moje dzienniki budowy”. Od tego momentu pracownik może już umieszczać wpisy w dzienniku.
Zgodnie z przepisami są to upoważnieni pracownicy organów nadzoru budowlanego uprawnieni do dokonywania wpisów w dzienniku budowy, w ramach dokonywanych czynności kontrolnych (art. 47e ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane).
Tak. Inwestor w ramach jednego pozwolenia na budowę stawia czasem kilka budynków. W takiej sytuacji musi wystąpić z wnioskiem o wydanie dziennika budowy dla każdego obiektu budowlanego osobno.
W przypadku wystąpienia z tylko jednym wnioskiem dla kilku obiektów, organ odrzuci taki wniosek.
Nie , to nie jest GUNB. Organem wydającym dziennik jest:
Organ szczebla wojewódzkiego jest adresatem wniosków w zakresie spraw wymienionych w art. 82 ust. 3 i 4 Prawa budowlanego.
Problem techniczny związany z zakładaniem kont i uprawnieniami: e-budownictwo@gunb.gov.pl
Pytania i sugestie: e-budownictwo@gunb.gov.pl plus fraza w tytule [EDB]
W wyjątkowych sytuacjach, np. jeśli wpłynęło odwołanie, jest możliwość zmiany statusu dziennika na "nieaktywny". Natomiast, jeśli organ pomylił się i wydał dziennik za wcześnie, nie powinien cofać wydania. Podobnie rzecz się ma w przypadku dokumentacji papierowej - organ aab wycofuje dziennika z placu budowy.
Data publicznego uruchomienia systemu to: 27 styczeń 2023 r.
Prosimy o weryfikację konta użytkownika na jaką jednostkę organizacyjną zostało założone konto oraz czy użytkownik podjął próbę założenia konta. W razie dalszych problemów prosimy o kontakt pod adresem mailowym e-budownictwo@gunb.gov.p
Organ otrzyma powiadomienie w:
Zalecane jest wyznaczenie osoby w organie do obsługi aplikacji. Wyznaczona osoba mogłaby odpowiadać za wydawanie e-dzienników i sprawdzanie wniosków.
Funkcja Wprowadź wniosek została przygotowana pod kątem obowiązkowości prowadzenia dzienników EDB w przyszłości.
W praktyce oznacza to, że wpisu w imieniu ustępującego KB dokonać nowy, powołany przez Inwestora KB.
Ważną informacją dla osób, które mierzą się z podobnym błędem jest to, że zmiana treści wpisu nie dotyczy tylko widoku wpisu w danej przeglądarce, zatem treść wpisu nie ulega zmianie.
Poniżej przedstawiamy wskazówki dotyczące wszystkich pozycji w tabeli:
| Pozycja | Wskazówka |
| Imię i nazwisko | Imię i nazwisko umieszczone w decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych. Nazwisko może być inne niż to, którym dana osoba posługuje się obecnie (np. w przypadku osób, które zmieniły nazwisko po ślubie). |
| Tytuł zawodowy | Tytuł uzyskany przez absolwenta studiów I lub II stopnia, widniejący w decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych (np. inżynier, magister inżynier, magister inżynier architekt). |
| Tytuł lub stopień naukowy | Stopniami naukowymi jest tytuł doktora bądź doktora habilitowanego. Tytułem naukowym jest profesor. Tytuły i stopnie naukowe nie są wymagane, by wykonywać zawód inżyniera budownictwa lub architekta (by pełnić samodzielną funkcję techniczną w budownictwie). |
| Województwo zamieszkania | Województwo zamieszkania odnotowane w systemie e-CRUB. |
| Dane korespondencyjne | Dane korespondencyjne dostępne są tylko w przypadku osób, które wyraziły na to zgodę. |
| Numer decyzji lub numer uprawnień budowlanych | Numer nadany przez organ, który wydał decyzję o nadaniu uprawnień budowlanych, przy czym decyzję wydaje okręgowa izba samorządu zawodowego (np. architektom z Dolnego Śląska - Dolnośląska Okręgowa Izba Architektów RP, a inżynierowm - Dolnośląska Izba Inżynierów Budownictwa). |
| Dziedzina | Projektowanie lub kierowanie robotami budowlanymi. |
| Zakres | Zakres uprawnień budowlanych określony w art. 15a ustawy Prawo budowlane. Należy pamiętać o tym, że osoba uprawniona może mieć prawo do wykonywania danej specjalności bez ograniczeń lub ograniczonym zakresie (np. tylko dla określonej wielkości obiektów). |
| Specjalność | Specjalność określona w art. 14 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W przypadku architektów mamy specjalność architektoniczną, natomiast w przypadku inżynierów jest ich więcej (np. specjalność konstrukcyjno-budowlana, sanitarna, elektryczna). |
| Przynależność do izby samorządu zawodowego | Przynależność do izby samorządu zawodowego (np. Izby Architektów RP) jest wymagana do wykonywania zawodu, czyli pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie. Uwaga! Znak „-„ może (choć nie musi) oznaczać zawieszenie bądź skreślenie z listy członków izby. Znak "-" może też oznaczać brak przynależności bądź brak informacji o przynależności w systemie e-CRUB. |
Sytemu e-CRUB powstał, aby:
Izby przekazują tę informację od razu po tym, jak decyzja o nadaniu uprawnień staje się ostateczna za pomocą systemu e-CRUB.
Prosimy o zgłaszanie się do właściwego UW lub WINB w celu uzyskania dostępu do systemu eCRUB
Dostęp do szerszych zasobów e-CRUB możliwy jest po zalogowaniu się pod tym linkiem: https://e-crub.gunb.gov.pl/users/sign_i
W nowych przepisach obowiązujących od 1 sierpnia 2022 r. zrezygnowano z wydawania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji o wpisie do CRUB, która była warunkiem rozpoczęcia wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
Podstawą do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie jest wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego - potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tę izbę z określonym w nim terminem ważności.
Nie, osoby, które zostały wpisane do systemu e-CRUB nie muszą już przedkładać w urzędzie kopii decyzji o nadaniu uprawnień i zaświadczenia o przynależności do izby. Urzędy sprawdzą to w systemie e-CRUB.
W przypadku błędów w danych z znajdujących się w wyszukiwarce publicznej prosimy o kontakt pod adresem ecrub@gunb.gov.pl.
W takich przypadkach prosimy o kontakt pod adresem ecrub@gunb.gov.pl.
Należy wysłać do GUNB zgodę wyrażoną w postaci papierowej albo w postaci dokumentu elektronicznego. Zgoda może dotyczyć wszystkich danych adresowych, bądź tylko wybranych np.: e-mail.
Zmiany wprowadzone ostatnio w systemie e-CRUB uprościły wyszukiwanie nazwisk dwuczłonowych. Obecnie niezależnie od tego, czy użyje się łącznika, czy spacji - system wyszuka osobę.
Jednak nadal rekomendowanym sposobem jest wyszukiwanie po numerze uprawnień budowlanych bądź po numerze decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych. W przeciwieństwie do nazwisk, są to dane co do zasady niezmienne.
Urzędy otrzymały bezpośredni dostęp do e-CRUB przez dedykowaną dla nich wyszukiwarkę, co umożliwia weryfikację posiadania przez osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie ich uprawnień i przynależności do izb.
Tak, różnice w zakresie danych mają wpływ na skuteczność weryfikacji uprawnień. Różnice opisuje poniższa tabela.
| Wyszukiwarka publiczna e-CRUB | Wyszukiwarka dla organów e-CRUB |
| Karta osobowa: | |
| Imię/imiona i nazwisko, tytuł zawodowy, stopień lub tytuł naukowy, województwo, dane korespondencyjne (o ile osoba wpisana do rejestru wyrazi zgodę na udostępnianie tych danych), przynależność do izby samorządu zawodowego (pojawia się tylko przypadku aktywnej przynależności tj. „wpisu”). | Imię/imiona i nazwisko, przynależność do izby samorządu zawodowego uszczegółowiona o konkretne daty wpisu/zawieszenia/skreślenia. |
| Karta zawodowa: | |
| Numer decyzji lub numer uprawnień budowlanych, dziedzina, zakres, specjalność. | Widok całej karty, tj.: pozycja rejestru, data wpisu do rejestru, data unieważnienia wpisu, imiona i nazwisko umieszczone w decyzji, data i miejsce wydania decyzji, podstawa prawna, organ wydający decyzję, numer decyzji o nadaniu uprawnień, numer uprawnień budowlanych, dziedzina, zakres, specjalność, szczegółowy opis (dotyczy zakresu uprawnień), specjalizacja, data nadania specjalizacji, status uprawnień, zmiany dotyczące wpisu, skan uprawnień - w tych przypadkach, gdy jest dołączany, w pozostałych – rozpisany szczegółowo zakres uprawnień. |
| Karta kary: | |
| brak | Widok całej karty z wyłączeniem upomnień oraz kar zatartych, tj.: pozycja rejestru, data wpisu do rejestru, data unieważnienia wpisu, imiona i nazwisko umieszczone w decyzji, data i miejsce wydania decyzji, podstawa prawna, organ wydający decyzję, numer decyzji o nadaniu uprawnień, numer uprawnień budowlanych, kwalifikacja prawna popełnionego czynu, funkcja uczestnika, data popełnienia czynu, miejsce popełnienia czynu, rodzaj kary, pierwszy termin egzaminu, drugi termin egzaminu, data upływu kary, status kary, uwagi dotyczące kary. |
Tak. Nowelizacja przepisów ustawy Prawo budowlane, z dniem 1 sierpnia br. umożliwiła wszystkim, o ile są członkami izb samorządu zawodowego, wpis do centralnego rejestru GINB. Osoba zainteresowana powinna złożyć wniosek w tej sprawie do właściwej izby.
Osoba zainteresowana wpisem powinna wystąpić z wnioskiem do izby samorządu zawodowego, której jest członkiem, o przekazanie Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, za pomocą systemu e-CRUB, jej danych wraz z kopią uprawnień, w tym informacji o dotychczasowych wpisach na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego oraz wykreśleniach z tej listy lub zawieszeniach w prawach członka. Organem izby właściwym do przyjęcia takiego wniosku jest okręgowa komisja kwalifikacyjna.
Izby przekazują informacje o wpisach, zawieszeniach i wykreśleniach z listy członkowskiej za pomocą systemu e-CRUB.
Wyślij wniosek dostępny pod adresem: https://www.webankieta.pl/ankieta/1545975/wniosek-o-dostep-dla-lokalnego-administratora-systemu.html
Wnioski powinny być kierowane przez organy powiatowe do urzędów na szczeblu wojewódzkim, przy czym organizacja leży tutaj po stronie Urzędu Wojewódzkiego. Można użyć wzoru wniosku na stronie GUNB.
Nie, należy korzystać z wyszukiwarki dla organów.
W celu weryfikacji uprawnień i przynależności powstała specjalna wyszukiwarka dla organów w systemie e-CRUB, która różni się bardzo od wyszukiwarki publicznej. Wyszukiwarka publiczna, dostępna dla obywateli, nie zawiera wszystkich danych wymaganych do skutecznej weryfikacji, a są nimi:
Na podstawie danych wyświetlanych w wyszukiwarce publicznej nie sposób stwierdzić, czy dana osoba może pełnić samodzielne funkcje techniczne w budownictwie.
Wyszukiwarka publiczna zawiera jedynie ogólne dane. Dostęp zapewniony organom aab i nb do danych przez dedykowaną im wyszukiwarkę e-CRUB jest bardzo istotny. Mogą w ten sposób zweryfikować zarówno posiadanie przez daną osobę uprawnień budowlanych oraz zakresu tych uprawnień, jak również przynależności tej osoby do izby samorządu zawodowego wraz z historią.
Problem techniczny związany z zakładaniem kont i uprawnieniami: e-budownictwo@gunb.gov.pl
Pytania i sugestie: e-budownictwo@gunb.gov.pl plus fraza w tytule [eCRUB]
Od 1 lipca 2021 r. wniosek o pozwolenie na budowę lub zgłoszenie wraz z projektem architektoniczno-budowlanym można składać elektronicznie z wykorzystaniem strony e-Budownictwo. Po zalogowaniu należy wybrać i wypełnić odpowiedni formularz, a następnie zapisać plik PDF, podpisać i przesłać do urzędu przez e-Doręczenia z podpisanym elektronicznie projektem oraz innymi wymaganymi załącznikami.
Można skorzystać z instrukcji wypełniania wniosków na tej stronie.
Obowiązującym formatem jest PDF. W tym formacie muszą być zapisane:
Pozostałe elementy projektu mogą być zapisane w dowolnym formacie. Na przykład w pliku JPG mogą być zapisane załączniki będące kopiami uzgodnień.
Projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany, wchodzące w skład projektu budowlanego, muszą zawierać:
Istnieją bardzo szczegółowe wytyczne dotyczące nazw plików, które są opisane w Załączniku do Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 29 czerwca 2021 r. (Dz. U. poz. 1169) - Sposób oznaczania nazw plików komputerowych projektu budowlanego w postaci elektronicznej.
1) x – oznacza kolejny numer pliku;
2) y – oznacza symbol określający zawartość tomu projektu technicznego zawierającego opracowanie wykonane przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania w określonej specjalności, gdzie:
a) AR – stanowi symbol specjalności architektonicznej,
b) BO – stanowi symbol specjalności konstrukcyjno-budowlanej,
c) BM – stanowi symbol specjalności inżynieryjnej mostowej,
d) BD – stanowi symbol specjalności inżynieryjnej drogowej,
e) BK – stanowi symbol specjalności inżynieryjnej kolejowej w zakresie kolejowych obiektów budowlanych i inżynieryjnej kolejowej w zakresie sterowania ruchem kolejowym,
f) BH – stanowi symbol specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej,
g) BW – stanowi symbol specjalności inżynieryjnej wyburzeniowej,
h) BT – stanowi symbol specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń telekomunikacyjnych,
i) IS – stanowi symbol specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych,
j) IE – stanowi symbol specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych,
k) IN – stanowi symbol specjalności innej niż w lit. a–j,
l) WB – stanowi symbol więcej niż jednej specjalności;
3) z – oznacza datę sporządzenia plików napisaną w formacie rrrr.mm.dd.
Część rysunkową należy zapisać w pliku PDF.
Rysunki projektanta muszą mieć postać wektorową. Wektorowe nie muszą być ilustracje takie jak np. mapy w projekcie zagospodarowania działki lub terenu, ponieważ postać wektorowa map nie wszędzie jest dostępna.
Przede wszystkim należy zaznaczyć, że organ II instancji może dokonywać pewnych drobnych zmian w projekcie, ale nie mogą to być zmiany ingerujące w istotę sprawy. Poprawka w projekcie może być dostarczona w postaci pliku zawierającego tylko tę poprawkę, a nazwa pliku może zawierać datę sporządzenia poprawki. Data w nazwie pliku będzie wskazywała na różnicę pomiędzy projektem, a poprawką. Więcej informacji.
Dla projektantów najważniejsze jest spełnienie wymogów formalnych dotyczących nazw plików zawartych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Ostateczna ocena poprawności należy do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, który w tej sytuacji może zakwestionować poprawność dokumentacji na etapie analizy wniosku o pozwolenie na budowę.
Plik z projektem budowlanym musi być bezpośrednio podpisany podpisem kwalifikowanym, osobistym bądź zaufanym.
Projektant może wykorzystać wszystkie 3 formy e-podpisu:
Posiada moc prawną podpisu własnoręcznego i poświadczany jest za pomocą certyfikatu kwalifikowanego. Podpis elektroniczny jest komercyjną usługą udostępnianą inwestorom odpłatnie.
Więcej informacji: https://www.biznes.gov.pl/pl/firma/sprawy-urzedowe/chce-zalatwic-sprawe-przez-internet/podpis-kwalifikowany#4
Całkowicie bezpłatna i powszechna forma podpisu wykorzystującego profil zaufany.
Tu można podpisać dokument: https://www.gov.pl/web/gov/podpisz-dokument-elektronicznie-wykorzystaj-podpis-zaufany
Podpis składany za pomocą e-dowodu, czyli dowodu osobistego z warstwą elektroniczną.
Więcej o e-dowodzie: https://www.gov.pl/web/e-dowod
Więcej o e-dowodzie i aplikacji na telefon do podpisywania dokumentów: https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/e-dowod-w-dloni-edo-app-w-telefonie
Organ podpisuje projekt kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
Podpis elektroniczny jest składany na całym pliku. Nie ma możliwości podpisywania poszczególnych stron.
Zasada jest prosta: 1 plik = 1 tom.
Dopuszcza się oprawę wielotomową elementów projektu budowlanego, co oznacza, że oprawa wielotomowa może być zapisana w kliku plikach, a jednotomowa – w jednym.
Dopuszcza się wspólną oprawę elementów projektu budowlanego, z wyjątkiem objęcia wspólną oprawą projektu technicznego w postaci elektronicznej.
Nie ma konieczności dodawania klauzuli do podpisu kwalifikowanego. Podpis elektroniczny sam w sobie stanowi klauzulę.
Plik – z jednym wyjątkiem – zawierający projekt zagospodarowania działki lub terenu i projekt architektoniczno-budowlany nie może zawierać projektu technicznego. Projekt techniczny musi się znaleźć w osobnym pliku (w przypadku projektu w wersji papierowej jest inaczej - projekt zagospodarowania działki lub terenu, projekt architektoniczno-budowlany może być oprawiony wraz z projektem technicznym).
A teraz wyjątek od tej reguły: cały projekt budowlany, w tym projekt techniczny, wchodzący w skład dokumentów legalizacyjnych może być zapisany w jednym pliku.
Można połączyć wszystkie elementy projektu (rysunki, uzgodnienia, opisy) w jeden plik .pdf. Połączenie można wykonać np. za pomocą wersji rozszerzonej programu Adobe Acrobat DC, czyli wersji pro, która umożliwia połączenie z zachowaniem wszystkich elektronicznych podpisów. Jeśli jej nie posiadasz (jest płatna), pamiętaj, że możesz dostarczyć każdy element w osobnych plikach po nadaniu odpowiednich nazw dla każdego pliku.
Szczegółowe wytyczne dotyczące oznaczania nazw plików komputerowych projektu budowlanego w postaci elektronicznej opisane są w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
Uwaga! Inne oznaczenie plików może skutkować tym, że organ wezwie inwestora do usunięcia nieprawidłowości.
Tak, jeśli inwestorzy nie działają przez pełnomocników, każdy z nich musi złożyć podpis na elektronicznym dokumencie, przy czym podpisy mogą być złożone na jednym dokumencie w różnej formie.
Pełnomocnik profesjonalny (radca prawny, adwokat, rzecznik patentowy, doradca podatkowy) może wykonać odpis pełnomocnictwa w formie elektronicznej i uwierzytelnić go kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym z e-dowodu.
Pełnomocnik zwykły powinien przesłać oryginał pełnomocnictwa w formie dokumentu elektronicznego, papierowego lub potwierdzoną przez notariusza kopię.
Kwalifikowany podpis elektroniczny można nabyć u jednego z certyfikowanych dostawców podpisów, których nadzoruje Ministerstwo Cyfryzacji. Listę dostawców można znaleźć na stronie Narodowego Centrum Certyfikacji Narodowe Centrum Certyfikacji (nccert.pl)
Rekomendowanym podpisem jest: podpis kwalifikowany. Podpis posiada moc prawną podpisu własnoręcznego i poświadczany jest za pomocą certyfikatu kwalifikowanego. Podpis elektroniczny jest komercyjną usługą udostępnianą inwestorom odpłatnie.
Więcej informacji: https://www.biznes.gov.pl/pl/firma/sprawy-urzedowe/chce-zalatwic-sprawe-przez-internet/podpis-kwalifikowany#4
Oryginałami są wszystkie dokumenty elektroniczne podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym z e-dowodu.
Z technicznego punktu widzenia podpis w ePUAP obejmuje wskazane w piśmie ogólnym załączniki. Oczywiście, jeśli wniosek przesyła pełnomocnik, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (PB-5) musi być osobno podpisane przez inwestora podpisem elektronicznym.
Należy jednak mieć na uwadze fakt, że ostateczna ocena prawidłowości przedłożonej przez inwestora dokumentacji w sprawie zgłoszenia budowy należy do właściwego miejscowo organu administracji architektoniczno-budowlanej. GUNB w materiałach informacyjnych informuje organy o tym, jak wygląda kwestia techniczna podpisu ePUAP, ale formalnie GUNB nie może narzucić oceny za zobowiązany do tego miejscowy organ.
Pracownicy urzędu postępują zgodnie z przyjętymi procedurami dla obiegu korespondencji elektronicznej przyjętymi w danej jednostce. Wniosek w procesie budowlano-inwestycyjnym powinien być załatwiony z zachowaniem tych samych reguł, co dotychczas.
Od dnia wejścia w życie nowych rozporządzeń ministra właściwego ds. budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego inwestorzy muszą składać wnioski na nowych wzorach opublikowanych na stronach BIP i dostępnych na stronie e-Budownictwo Wnioski.
Istnieją dokumenty, będące załącznikami, które muszą być oryginalne. Są nimi:
Kopią dokumentu jest każde odwzorowanie np. zdjęcie wykonane dowolną techniką bądź skan dokumentu. Dokument powinien być czytelny. Dokument, który nadaje się do odczytu, ma rozdzielczość przynajmniej 595 x 842 px. Przepisy nie zobowiązują by taka kopia była przez kogokolwiek potwierdzona za zgodność z oryginałem.
Inwestor powinien dostarczyć kopię, która jest czytelna również po jej wydrukowaniu.
W przypadku nieczytelnego zdjęcia organ ma podstawę do wezwania o uzupełnienie.
Pliki xml generowane przez ePUAP są pobierane przez system EZD i poprzez ten system może być generowana odpowiedź, ponieważ EZD jest zintegrowany z ePUAP. Natomiast same dane z wniosku obecnie nie są wczytywane do systemu obiegu wewnętrznej korespondencji, choć wprowadzenie takiej funkcjonalności będzie możliwe w przyszłości. Obecnie wszystkie dane należy wprowadzać ręcznie do systemu EZD.
O ile taka korespondencja posiada jeden z podpisów elektronicznych, organ powinien rozpoznać wniosek. W przypadku braku takiego podpisu może nastąpić wezwanie do usunięcia braku formalnego. Istotne przy tym jest, czy wnioskodawca zobowiązany był do zachowania terminu. Jeśli tak, termin uważa się za zachowany w dacie wpływu wiadomości do organu, a nie w dniu wysłania.
Organ jednak nie ma obowiązku udzielenia odpowiedzi na adres e-mail (nie dotyczy skarg i udostępnienia informacji publicznej), a wnioskodawca powinien wskazać adres pocztowy lub ePUAP).
Wprowadzanie danych można znacznie przyśpieszyć wpisując w systemie RWDZ dane identyfikacyjne wniosku. Szczegółowo opisuje to instrukcja w sekcji "Do pobrania".
Liczy się data i godzina wpłynięcia pisma na skrzynkę podawczą urzędu. Podobnie w drugą stronę, kiedy pismo wysyłane jest do inwestora, liczy się data i godzina wpłynięcia na jego skrzynkę.
Nie wprowadziliśmy obowiązku podawania adresu inwestycji w formularzu celem maksymalnego uproszczenia dokumentu. Informacje o adresie znajdują się w decyzji administracyjnej dotyczącej pozwolenia na budowę
Przepisy nie zobowiązują, by taka kopia była przez kogokolwiek potwierdzona za zgodność z oryginałem.
Decyzję o warunkach zabudowy można dołączyć jako skan lub cyfrowe zdjęcie wykonane dowolną techniką. Treść takiego dokumentu powinna być w formie czytelnej, umożliwiającej zapoznanie się z jego treścią i zrozumienie.
Do czasu publikacji nowych wzorów formularzy, adres e-Doręczeń można wpisywać w rubryce na adres ePUAP.
Rozporządzenia mające na celu dostosowanie wzorów wniosków, zgłoszeń i zawiadomień do regulacji zawartych w ustawie z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych są obecnie w trakcie prac legislacyjnych.
Wprowadzenie cyfryzacji nie zmienia organizacji pracy urzędów. Należy postępować zgodnie z przyjętymi dotychczas regułami dla obsługi elektronicznej korespondencji. Odpowiedzialność za pobranie korespondencji elektronicznej spoczywa, zgodnie z k.p.a., po stronie organu AAB.
W zakresie procedur, które obowiązują od 4 lutego 2021 r. , a które nie wymagają pracy z dużymi załącznikami, obsługa elektronicznych wniosków w procesie budowlano–inwestycyjnym niczym nie różni się od innej korespondencji elektronicznej dostarczanej do urzędu przez ePUAP, czy obecnie przez e-Doręczenia. Komputer o podstawowych parametrach, np. takich jak niżej wymienione jest wystarczająco wydajny:
Intel Core i3-8100
8 GB RAM DDR4 2666 MHz
Intel® UHD Graphics 630 (zintegrowana)
Rozmiar ekranu: 21,5”
Pojemność dysku: 256 GB SSD
OS– Windows 10
W zakresie procedur, które będą obowiązywać od 1 lipca 2021 r. można przyjąć, że nowszy sprzęt komputerowy lepiej poradzi sobie z pracą z plikami do 50 MB przewidzianymi jako maksymalna pojemność dla cyfrowego projektu budowlanego, jednak należy uznać, że nie istnieją żadne wymagania sprzętowe, które wykraczałyby poza aktualny, zupełnie podstawowy standard do ich odczytania.
W Głównym Urzędzie Nadzoru Budowlanego testowaliśmy sprawność działania komputerów dla projektów budowlanych o wielkościach 3,5MB i 75MB. Możemy przyjąć, że komputery z procesorami Intel Core i3dyskiem SSD, 8 lub 16 GB RAM otwierają plik 75MB w czasie <1 sek. Komputery o gorszych parametrach, np. z dyskiem HDD i procesorem i3-7100 CPU otwierają plik także w tym czasie, niemniej do płynnej pracy z plikiem wymagany jest dysk SSD.
Biorąc jednak pod uwagę, że będziemy wprowadzać możliwość pracy z plikami w chmurze, istotne w tym przypadku będzie posiadanie stałego łącza internetowego lub łącza mobilnego 4G lub 5G. Rodzaj lokalnego dysku może mieć znaczenie w przypadku pobrania pliku na dysk komputera (preferowany dysk SSD).
Tak, wniosek wygenerowany z systemu e-Budownictwo i wniosek opracowany na podstawie edytowalnych plików powinny być tak samo traktowane przez organy. Najważniejsze, aby wniosek, zgłoszenie czy zawiadomienie było zgodne ze wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra.
Wnioski w serwisie e-Budownictwo Wnioski mogą zawierać nieaktualną podstawę prawną. Pomimo tego należy z nich korzystać - są jedynymi obowiązującymi wzorami. Podstawa prawna (np. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, z późn. zm.) została umieszczona we wzorach w dniu ich publikacji można ją zmienić tylko w drodze oficjalnej nowelizacji wzorów.
Warunek doręczenia pism drogą elektroniczną jest spełniony, gdy pismo trafi na skrzynkę podawczą (np. na ePUAP) organu bądź inwestora. Inwestor może wystąpić do urzędu o doręczenie pisma drogą elektroniczną ze wskazaniem swojego adresu ePUAP. Taka opcja jest dostępna w formularzu każdego wniosku o w serwisie e-Budownictwo.
Pocztą wysyłane są wydruki decyzji podpisanej elektronicznie. Na decyzji znajduje się informacja o podpisie (np. „dokument podpisany elektronicznie"). Do przesyłki obligatoryjnie załączane jest uwierzytelnienie podpisu (identyfikator pisma nadawany przez system teleinformatyczny, za pomocą którego pismo zostało wydane). Kwestię tę rozstrzyga art. 393 k.p.a.
Strony, które nie wyraziły zgody na komunikację drogą elektroniczną, otrzymają korespondencję pocztą lub w inny przewidziany w k.p.a. sposób.
Przepisy k.p.a. stawiają sprawę jednoznacznie – dokument podpisany powinien być niezwłocznie wysłany z urzędu. W wyjątkowych sytuacjach, jeśli decyzja jest podpisana pod koniec dnia, wysyłka może nastąpić dnia następnego, przy czym decyzje wydawane w ramach sprzeciwu dla zachowania terminu będą nadane najpóźniej w dniu, w którym upływa termin.
Tak, formularze wniosków inwestor może również wypełnić za pomocą serwisu e-Budownictwo Wnioski (lub w inny, dowolny sposób), a następnie wydrukować i wysłać pocztą lub zanieść do urzędu.
Wprowadzenie cyfryzacji procedur budowlanych nie zmienia obowiązujących zasad dotyczących sposobu postępowania z dokumentami elektronicznymi. Postępowanie zgodne z obowiązującymi przepisami umożliwia wdrożenie systemu informatycznego klasy EZD do zarządzania elektroniczną dokumentacją, w tym bezpłatnego systemu EZD PUW.
Więcej informacji znajduje się na stronie Archiwum Dokumentów Elektronicznych
Przydatny artykuł: https://gov.legalis.pl/czy-archiwizacja-dokumentow-elektronicznych-to-problem/
Udostępnianie dokumentów w trybie informacji publicznej często wiąże się z anonimizacją. W projekcie architektoniczno-budowlanym muszą być w tej procedurze ukryte dane osobowe i inne dane wynikające z przepisów RODO.
Przy anonimizacji dokumentu pdf, który miałby być potem przesłany przez Internet, należy spłaszczyć warstwy pliku do pliku bitmapowego.
Na naszej stronie dostępna jest instrukcja dotycząca anonimizacji.
Nie. Dokumenty elektroniczne, w tym akta, należy udostępnić stronom postępowania w systemie teleinformatycznym urzędu. W tym celu może być wydzielone stanowisko komputerowe.
Dokumenty należy udostępnić stronom postępowania do zapoznania się na ekranie monitora. Jeśli jednostka nie posiada wydzielonego stanowiska komputerowego, można wyznaczyć w kalendarzu pracy urzędu terminy udostępniania na stanowisku jednego z pracowników. W tej drugiej sytuacji należy zamknąć dokumenty swojej bieżącej pracy oraz zwrócić uwagę na ochronę danych osobowych i przepisy RODO w odniesieniu do nazw plików znajdujących się na pulpicie oraz w łatwo dostępnych katalogach.
